AL
EN
IT
ES
DE
RU
EL
PL
CS
Informacion
Tregu i pasurive të paluajtshme në Evropë dhe në rajon po kalon një fazë të re rregullimi, i ndikuar kryesisht nga rritja e normave të interesit, shtrenjtimi i kostove të ndërtimit dhe presioni demografik në qytetet kryesore. Këto zhvillime po reflektohen qartë edhe në Shqipëri, ku tregu rezidencial ka shënuar rritje të ndjeshme gjatë viteve të fundit, duke u kthyer në një nga sektorët më dinamikë të ekonomisë. Në qytete si Tirana, Durrësi dhe Vlora, çmimet e banesave janë rritur ndjeshëm. Në Tiranë, çmimi mesatar i apartamenteve në zonat urbane ka arritur në 1,300–1,500 euro/m², ndërsa në zonat qendrore dhe pranë projekteve të reja rezidenciale çmimet shpesh kalojnë 2,000 euro/m². Në qytetet bregdetare si Durrësi dhe Vlora, çmimet variojnë nga 1,100 deri në 1,800 euro/m², të nxitura nga zhvillimi turistik dhe kërkesa nga blerës vendas dhe të huaj. Oferta e kufizuar e banesave në zonat më të kërkuara, së bashku me rritjen e kostove të ndërtimit – të cilat vlerësohet se janë rritur me 25–30% që nga viti 2020 ,si dhe shtrenjtimi i tokës urbane, kanë krijuar një presion të vazhdueshëm mbi çmimet. Kjo situatë e bën tregun më konkurrues, por njëkohësisht më sfidues për blerësit vendas. Ndërkohë, përballueshmëria e banesave po bëhet gjithnjë e më problematike. Pagat mesatare mujore në Shqipëri luhaten rreth 650–700 euro, ndërsa kostoja e blerjes së një apartamenti standard prej 70–80 m² në Tiranë kërkon një investim prej 90,000–120,000 euro. Rritja e çmimeve ka qenë dukshëm më e shpejtë se rritja e të ardhurave, duke e bërë blerjen e një banese një angazhim financiar afatgjatë për shumë familje shqiptare. Kjo diferencë po ndikon drejtpërdrejt në strukturën e kërkesës dhe në shtyrjen e vendimeve për blerje. Financimi përmes kredive hipotekore mbetet një element kyç i tregut rezidencial. Aktualisht, normat e interesit për kreditë në euro dhe lekë variojnë mesatarisht nga 4% deri në 6%, në varësi të monedhës dhe profilit të huamarrësit. Megjithëse kreditimi vazhdon të jetë i aksesueshëm për një pjesë të blerësve, rritja e çmimeve dhe kërkesa për kapital fillestar (zakonisht 20–30% e vlerës së pronës) po kufizojnë gjithnjë e më shumë mundësitë reale për blerje. Në përfundim, tregu i pasurive të paluajtshme në Shqipëri ndjek tendencat evropiane, por me sfida më të theksuara në aspektin e përballueshmërisë. E ardhmja e sektorit do të varet nga balancimi mes ofertës së re të banesave, fuqisë reale blerëse, politikave të kreditimit dhe zhvillimit të qëndrueshëm urban.
