AL
EN
IT
ES
DE
RU
EL
PL
CS
Informacion
Në pamje të parë, tregu i pasurive të paluajtshme në Shqipëria duket më i përballueshëm sesa në Italia. Çmimet e apartamenteve janë dukshëm më të ulëta në vlerë absolute, sidomos kur krahasohen me qytetet italiane. Por një analizë më e thelluar tregon një realitet më kompleks: për shumë familje shqiptare, blerja e një shtëpie është proporcionalisht më e vështirë. Në Shqipëri, veçanërisht në qytetet kryesore si Tirana, çmimet mesatare të apartamenteve në zonat qendrore variojnë nga 2,000 deri në 2,500 euro për metër katror, ndërsa në projekte më të reja apo zona të preferuara mund të kalojnë edhe 3,000 euro/m². Në Itali, çmimet ndryshojnë shumë sipas qytetit, por në qendra urbane si Milano apo Roma, ato shpesh variojnë nga 4,000 deri në mbi 8,000 euro/m². Megjithatë, diferenca kryesore qëndron tek të ardhurat. Sipas të dhënave nga Numbeo, paga mesatare neto mujore në Itali llogaritet rreth 1,800–2,500 euro, ndërsa në Shqipëri ajo mbetet në intervalin 600–800 euro. Kjo do të thotë se, edhe pse çmimet në Shqipëri janë më të ulëta, fuqia blerëse është shumë më e kufizuar. Një tregues kyç për këtë është raporti çmim/të ardhura. Në Itali, ky raport zakonisht varion nga 10 deri në 15 vite pune për të blerë një apartament mesatar. Në Shqipëri, ky tregues shpesh shkon në 15–20 vite ose edhe më shumë, veçanërisht në zonat urbane me kërkesë të lartë. Pra, në terma relativë, një familje shqiptare përballet me një barrë më të madhe financiare. Edhe kushtet e financimit ndryshojnë ndjeshëm. Sistemi bankar në Itali ofron kredi hipotekore me norma interesi më të ulëta dhe periudha më të gjata shlyerjeje, ndërsa në Shqipëri kreditë janë më të kufizuara dhe kërkojnë shpesh të ardhura të formalizuara dhe parapagime më të larta. Kjo e bën hyrjen në treg më të vështirë, sidomos për të rinjtë. Rritja e çmimeve në Shqipëri lidhet me disa faktorë: urbanizimi i shpejtë, kërkesa e lartë për banim në qytete, investimet në ndërtim dhe përdorimi i pronës si formë investimi. Ndërkohë, në Itali tregu është më i konsoliduar dhe çmimet lidhen më ngushtë me zhvillimin ekonomik dhe nivelin e të ardhurave. Kjo krijon një kontrast të qartë: në Itali, banesat janë të shtrenjta, por në një farë mase të përballueshme për shkak të të ardhurave më të larta dhe aksesit në financim. Në Shqipëri, edhe pse çmimet janë më të ulëta, ato janë më të vështira për t’u përballuar në raport me pagat. Nëse këto tendenca vazhdojnë, tregu shqiptar mund të përballet me sfida të rëndësishme, duke përfshirë rritjen e pabarazisë në aksesin ndaj banesave dhe shtimin e presionit mbi qiratë. Në këtë kontekst, krahasimi me Italinë nuk është më thjesht një çështje çmimesh, por një reflektim mbi fuqinë reale ekonomike të familjeve dhe aftësinë e tyre për të siguruar një strehim të qëndrueshëm.
