AL
EN
IT
ES
DE
RU
EL
PL
CS
Information
Rënia historike e euros ndaj lekut po krijon një perceptim interesant edhe në tregun imobiliar shqiptar. Sot, monedha europiane ka zbritur në rreth 95.3 lekë, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë në kursin zyrtar të këmbimit. Krahasuar me disa vite më parë, kur euro këmbehej mbi 140 lekë, diferenca është e ndjeshme dhe po ndikon drejtpërdrejt në ekonominë e familjeve, investimeve dhe tregut të apartamenteve. Në pamje të parë, shumë qytetarë mendojnë se çmimet e pronave janë rritur në mënyrë dramatike vitet e fundit, por kur analiza bëhet duke marrë parasysh zhvlerësimin e euros dhe forcimin e lekut, rezulton se rritja reale është më e moderuar nga sa duket. Në vitin 2018, kursi i këmbimit luhatej rreth 132–134 lekë për 1 euro. Sot euro po këmbehet me rreth 95 lekë. Kjo do të thotë se monedha europiane ka humbur afro 28–30% të vlerës së saj ndaj lekut në rreth 7–8 vite. Për ta kuptuar më qartë ndikimin në tregun e apartamenteve, mund të marrim një shembull konkret: Në vitin 2018, një apartament në Tiranë mund të kushtonte rreth 100 mijë euro. Me kursin e asaj kohe, kjo përkthehej në afërsisht 13.3 milionë lekë. Sot, i njëjti apartament mund të shitet për shembull me 150 mijë euro. Në pamje të parë duket sikur çmimi është rritur me 50%. Por me kursin aktual prej rreth 95 lekësh për euro, vlera reale në lekë rezulton rreth 14.2 milionë lekë. Pra: Në euro: rritja duket +50% Në lekë: rritja reale është vetëm rreth +7% deri +10% Kjo tregon se një pjesë e madhe e “rritjes” së çmimeve është në fakt efekt i zhvlerësimit të euros dhe jo vetëm i shtrenjtimit real të pronës. Në disa zona premium të Tiranës apo bregdetit, çmimet sigurisht janë rritur realisht për shkak të kërkesës së lartë, turizmit dhe investimeve të huaja. Megjithatë, në një pjesë të mirë të tregut rezidencial, diferenca nuk është aq ekstreme sa perceptohet kur shihen vetëm çmimet në euro. Forcimi i lekut ka krijuar një situatë ku: qytetarët që paguhen në lekë kanë më shumë fuqi blerëse ndaj pronave të listuara në euro; kreditë në euro janë bërë relativisht më të lehta për t’u përballuar; ndërsa investitorët që mbajnë kursimet në euro po shohin një tkurrje të fuqisë së tyre reale në tregun vendas. Në një panoramë më të gjerë, rritja e çmimeve të apartamenteve në Shqipëri nuk mund të analizohet vetëm duke parë shifrën në euro. Kur merret në konsideratë zhvlerësimi i fortë i euros gjatë viteve të fundit, rezulton se rritja reale e shumë pronave ka qenë ndjeshëm më e ulët, ndërsa në disa raste diferenca reale në lekë është minimale krahasuar me perceptimin publik.
